Salmonella Ne Kadar Sürede Ölür? (Bence Ölmesin, Benim İçin Değil)
İzmir’de, güneşin kendini biraz fazla gösterdiği, hava sıcaklığının ise bazen 35 dereceleri bulduğu bir günde, herhangi bir insanın aklına gelebilecek ilk şey, salmonella mıdır? Tabii ki değil! Ama işte, tam o anda, markette aldığım tavukları eve taşırken, ne oluyor bana, birden kafama takıldı: “Salmonella ne kadar sürede ölür?”
Yani evet, bazen abartıyorum, hem de çok. Ama ciddiyim, bu soruyu kendi kendime sormak, biraz delilik değil mi? Beni tanıyorsanız, bir konuyu kafama koyduğumda, o konuda düşünmeye başlarım. Yani bu yazıyı yazmaya başlamam da bu yüzden. Eğer biraz dikkatli okursanız, birkaç gün önce tam da bu soruya odaklanarak geçen “şüpheli” tavuk yeme olayımı da göreceksiniz.
Salmonella Nedir, Yani Gerçekten?
Hadi ama, kimse bana “Salmonella nedir?” diye soramaz, değil mi? Bunu bilen bir insan olarak yazıyorum. Neyse, siz bilmiyorsanız da sorun değil, ben anlatırım. Salmonella, o meşhur bakterilerden biridir. Düşünsenize, tavukların içinde nasıl gizlice yaşayıp duruyorlar. Tavuğu aldığınızda, bir yandan “Bu tavuk ne kadar güzel kokuyor!” derken, diğer yandan “Salmonella var mı acaba?” diye düşünmeye başlıyorsunuz. İşte bu, benim içsel çelişkim. Kendi kendime “Eğer o tavukta salmonella varsa, ne kadar sürede ölür?” diye düşünmeye başladım. Bir dakika, belki siz de soruyorsunuz!
Salmonella Ne Kadar Sürede Ölür? (Cevap Veriyorum, Ciddiyim)
İşte asıl mesele. Salmonella, sıcaklık ve pişirme ile ölen bir bakteri. Yani aslında, düzgün pişirilmiş tavuk yediğinizde, bakteriler çok kısa sürede yok olur. Çoğu insanın korktuğu bu mikrop, 75°C’de, ortalama 5-10 dakikalık bir pişirme süresinde ölür. Şimdi düşünün, o güzelim tavuğunuzu 3 saat kaynatırsanız… Sadece tavuk değil, neredeyse tüm evdeki bakterileri öldürmüş olursunuz! (Ama tabii, tavuğun tadı biraz garip olabilir, bunu söylememe gerek yok sanırım.)
Ama burada asıl mesele şu: Salmonella’yı öldürmek için fazla pişirmenin tek yolu, tavukları bir şişe alkolle sarhoş etmek değil, doğru sıcaklıkta pişirmek. Evet, doğru duydunuz. Mutfakta tavuğu gereğinden fazla pişirmek, aslında daha çok bakterilerin işini bitiriyor. O yüzden tavuk yeme işinde aşırıya kaçmayın, tavuk etinin iç sıcaklığı 75°C’yi bulduğunda, tavuğun içi de dışı da güvenli olur.
Salak Gibi Tavuk Yedik Sonra Ne Oldu?
Şimdi gelelim o komik olaya. O gün akşam, tavukları güzelce pişirdim, ama tabii biraz da acele ettim. (Evet, bazen tembellik yapıyorum, kabul ediyorum.) Yarım saat sonra kendimi kötü hissetmeye başladım. Tüylerim diken diken oldu, içimden “Yok ya, yok olamaz, salmonella beni bulmuş olamaz!” diye geçirdim. Ama işte, o an, benden birkaç yıl büyük olan abimle konuştuğumda, o klasik “ne olacak ya” bakışlarını aldım. Ben her şüphelendiğimde abime de “Abi, salmonella ne kadar sürede ölür?” diye sorarım. Her zaman aynı cevapla gelir: “10 dakika falan, ne olacak.”
Ama, bilmiyorum, insan kafasına takıyor işte. Sonra bir anda aklıma bir soru daha geldi: “Peki ya öldü mü, ama her şeyi pişirdim, ya pişerken öldürmediysem?” Ve işte o an… salak bir şekilde, acaba hayatımı kaybettim mi diye düşündüm.
“Salmonella öldü, yaşadım, ya da yaşamadım, bilmiyorum,” diye bir şarkı yazmalı mıyım?
Salmonella’yı Gidermenin Yolları (Yine Ben, Yine Gözlem Yapıyorum)
Tavuk konusunda endişelenirken, asıl düşünmeye başladığım şey aslında şu oldu: Bir bakterinin öldürülmesi, sadece doğru sıcaklıkta pişirildiğinde mi mümkün? Gerçekten mi sadece bu kadar basit? İleriye dönük, mutfakta teknoloji devrimi olsa, mesela mikrodalgada tavuğun içindeki salmonella’yı özel bir sensörle öldürsek, fena olmaz mı? Hatta belki bir gün, salmonella’yı doğrudan sesle, “pssstt” diyerek öldürebiliriz. Kim bilir, belki bu da benim buluşum olur! Ama şimdilik, “tavuk iyi pişerse her şey yolunda” diyerek hayata devam etmek en iyisi.
Sonuç Olarak Salmonella (Yani Benim Derdim)
Yani sonuçta, tavuk pişerken o kadar da büyük bir sorun değil, yeter ki doğru pişirme sıcaklığını bulalım. Ne kadar fazla pişirirsek, o kadar iyi. Ama içimdeki o şüpheci insanla, her tavuk yediğimde “Salmonella ne kadar sürede ölür?” diye bir daha düşünmeden edemeyeceğim. Yani, belki de sorun bende, ama herhalde insan kafasına bir şey takınca kafayı yiyor, değil mi? O yüzden siz de tavuğunuzu düzgün pişirin, sıcaklık önemli. Ama unutmayın, bir miktar da şüpheci olmak, insanı daha dikkatli kılar. Yine de tavukları pişirirken fazla aşırıya kaçmayın, yoksa pişirdiğiniz tavuk, lezzetini kaybedebilir. 🙂
Salmonella, ne kadar süreyle öldüğünü biliyorum ama her defasında merak etmekten de geri duramıyorum. Galiba içimde bir mikroptan daha büyük bir problem var: Endişe.