Günlük Notlar Yazılar

Giriş: Geçmişi Anlamak, Bugünü Okumak Geçmiş, yalnızca olup bitenlerin kronolojik bir dizisi değildir; bugünün kavramlarını, korkularını ve umutlarını anlamak için başvurduğumuz bir aynadır. Bugün sıkça sorulan “Visanne hormon ilacı mı?” sorusu da, yalnızca tıbbi bir merakın ürünü değildir. Bu soru; modern tıbbın, hormon bilgisinin, kadın bedeni üzerindeki tarihsel tartışmaların ve ilaç endüstrisinin uzun bir geçmişten süzülerek bugüne gelen bir sonucudur. Visanne’i anlamak için, tek bir prospektüse değil; hormonların keşfinden, endometriozisin tarihsel seyrine ve modern farmakolojinin dönüşümüne uzanan daha geniş bir zaman çizelgesine bakmak gerekir. Hormon Kavramının Doğuşu: 19. Yüzyılın Bilimsel Ufku Endokrin sistemin keşfi Hormonlar, bugün tıbbın temel kavramlarından biri…

Ekonomi, her zaman kaynakların kıtlığına ve bu kaynakların en verimli şekilde nasıl kullanılacağına dair bir düşünme biçimidir. Kararlarımızı alırken bu kaynakların sınırlı olduğunu, her tercihin bir bedeli olduğunu, bir seçimin başka bir seçimi engellediğini bilerek hareket ederiz. Bu durum, hükümetler için de geçerlidir; kamusal hizmetlerin sağlanması, altyapı yatırımları ve toplumsal refahı artırma amacı güderken, genellikle sınırlı bütçelerle karar almak zorundadırlar. Bugün Türkiye’deki raylı sistemin gelişimi ve yaygınlaşması üzerinden, bu ekonomik denklemin nasıl işlediğine dair bir bakış açısı geliştireceğiz. Raylı sistem yatırımlarının mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi açısından etkilerini irdeleyerek, kaynakların nasıl dağıtıldığını, bu kararların toplumsal refahı nasıl şekillendirdiğini ve piyasa…

Geçmiş, yalnızca geçmişi anlamamıza değil, bugün içinde yaşadığımız dünyayı da daha iyi kavrayabilmemize olanak tanır. Birçok medeniyetin gelişimi, yalnızca tarihe dair bilgilere sahip olmanın ötesinde, günümüzün toplumsal, kültürel ve sağlık anlayışlarını şekillendiren önemli izler bırakmıştır. Diş sağlığı ve protez uygulamaları da bu evrimin bir parçasıdır. Hareketli protez dişlerin gece çıkarılması gerektiği meselesi, modern diş hekimliğinin önemli bir konusu olmakla birlikte, aslında bu sorunun geçmişi çok daha derinlere uzanır. Bu yazıda, hareketli protez dişlerin tarihsel gelişimini, bu konuda yaşanan değişimleri ve bu sorunun günümüzde nasıl tartışıldığını inceleyeceğiz. Hareketli Protez Dişlerin Doğuşu: Tarihin İlk İzleri Diş protezleri, antik çağlardan bu yana çeşitli…

Vorteksleme Nedir? Farklı Bakış Açılarıyla İncelenmesi Vorteksleme: Temel Tanım Konya’da bir akşamüstü, çayımla birlikte eski kitaplarımı karıştırırken, bir kavram dikkatimi çekti: “Vorteksleme”. Başta, bu kelime bana biraz karmaşık ve teknik bir şeymiş gibi geldi. Ama araştırmalarımı derinleştirdikçe, sadece bir bilimsel terimden ibaret olmadığını, farklı alanlarda da farklı anlamlar taşıyan bir kavram olduğunu fark ettim. İçimdeki mühendis şöyle diyor: “Vorteksleme, bilimsel bir terim olarak, genellikle bir akışkanın içindeki girdap hareketini tanımlar. Yani, sıvı veya gazın dönerken oluşturduğu hareket tarzıdır. Bu bir tür enerji akışıdır, ve genellikle daha karmaşık dinamiklerin temelini oluşturur.” Ama içimdeki insan tarafı şu şekilde hissediyor: “Bu terim sadece…

Kahraman Anlatıcı Nasıl Olur? Edebiyatla ilgilenenler için “kahraman anlatıcı” terimi tanıdık gelebilir, ama hepimiz bir şekilde hikaye anlatıcılarına aşinayız. Bir film izlerken veya kitap okurken bazen öyle bir anlatıcı vardır ki, tüm hikayenin merkezi gibidir. Bazen olayları en yakından gören kişi olur, bazen ise her şeyin detaylarına hâkimdir. Kahraman anlatıcı tam olarak böyle bir figürdür. Peki, nasıl çalışır? Kimdir bu kahraman anlatıcı? Hadi gelin, biraz keşfe çıkalım. Kahraman Anlatıcı Kimdir? Kahraman anlatıcı, bir hikayede olayları bizzat yaşayan ve anlatan kişidir. Diğer anlatıcılardan farklı olarak, bu kişi hem hikayenin içinde yer alır hem de hikayeyi anlatır. Yani, hem bir karakterdir hem…

Keş Ne Demek Para? – Psikolojik Bir Mercekten Bakış Hepimiz hayatımızın bir noktasında, “Keş ne demek para?” sorusunu sormuşuzdur. Paranın hayatımızdaki yeri, sadece bir değişim aracı olmanın ötesinde, insan davranışlarını şekillendiren, duygusal ve bilişsel süreçleri etkileyen karmaşık bir olgudur. Paranın değeri, yalnızca sayısal bir miktarla ölçülmez; aynı zamanda psikolojik düzeyde de derin bir etkiye sahiptir. Hangi insanlar parayı daha değerli görür? Parayla ilgili kaygılar, korkular veya tatmin duyguları hangi bilişsel süreçlerle şekillenir? Bu yazıda, paranın psikolojik boyutlarını, duygusal zekâdan sosyal etkileşime kadar çeşitli açılardan inceleyeceğiz. Para ve Bilişsel Psikoloji: Ne Değeri Var? Bilişsel psikoloji, insanların dünyayı nasıl algıladığını ve bu…

Şüphe Anlamı Nedir? Bir Sosyolojik Bakış Şüphe, insanların dünyayı anlamlandırma çabasında önemli bir yer tutar. Her gün karşılaştığımız gerçekler ve olaylar karşısında, aklımızda pek çok soru belirir. “Gerçekten doğru mu?”, “Bu söylediklerim ne kadar güvenilir?”, “Bu durumu farklı bir açıdan nasıl görebilirim?” gibi sorular, şüpheyi düşündürür. Ancak şüphe, sadece bireysel bir düşünce tarzı değil, aynı zamanda toplumsal yapılarla da derin ilişkiler kurar. Toplumdaki normlar, değerler, cinsiyet rolleri ve güç dinamikleri, şüpheyi nasıl şekillendirir ve insanları bu şüpheleri anlamaya ve sorgulamaya nasıl yönlendirir? Toplumsal yapıları ve bireysel deneyimleri anlamaya çalışan bir insan olarak, şüpheyi hem kişisel hem de toplumsal düzeyde sorgulamanın…

İslam’a Göre İnsanlar Nasıl Çoğaldı? Antropolojik Bir Bakış Bir antropolog olarak, farklı kültürleri anlamaya çalışırken her zaman ilginç bir soru aklımda yankı bulur: İnsanlar nasıl çoğaldı ve bu süreç, farklı topluluklarda nasıl anlatılıyor? İnsanlığın kökenlerine dair sorular, yalnızca biyolojik bir meraktan öte, kültürel anlamlar taşıyan bir yolculuğa çıkar. Her kültür, insanların kökenlerine ve çoğalma süreçlerine dair farklı mitler, ritüeller ve inançlar geliştirmiştir. Bugün, İslam’a göre insanların nasıl çoğaldığını ele alırken, bu sürecin hem inançlarla şekillenen hem de toplumsal yapıları ve kimlikleri etkileyen bir anlam taşıdığını keşfetmeye çalışacağız. İslam, insanlık tarihini şekillendiren ve her dönemde farklı toplumlarda çeşitli yorumlara sahip bir…

Instagram’da Eski Takip Ettiklerimi Nasıl Görebilirim? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Bakış Sosyal medya platformları, modern toplumun merkezine yerleşmiş, iletişim şekillerimizi ve toplumsal ilişkilerimizi dönüştürmüştür. İnstagram gibi mecralar, bireylerin bir yandan kendilerini ifade etmelerine, diğer yandan ise bir güç ilişkileri ağının parçası olarak varlık göstermelerine olanak tanır. Ancak, bir platformda takip ettiğimiz kişilerin ve içeriğin ne zaman değiştiği, hangi hesapları engellediğimiz veya hangi içerikleri “gizlediğimiz” üzerine düşündüğümüzde, aklımıza daha büyük bir soru gelir: Sosyal medya platformları, bireylerin toplumsal düzen içindeki rolünü ve iktidar ilişkilerini nasıl şekillendirir? Sadece kişisel tercihlerle sınırlı olmayan bu tür sorular, aynı zamanda meşruiyet, katılım, demokrasi gibi temel…

Yenidoğan Bebek ve Emzirme: Kelimelerin Gücüyle Zamanın Anlamlandırılması Yenidoğan bebeklerin emzirilmesi, bir insanın en doğal ve en temel ihtiyaçlarından birini karşılamakla kalmaz, aynı zamanda derin bir edebi anlam taşır. Bu, sadece biyolojik bir zorunluluk değil, aynı zamanda bir anlatı, bir sembol ve duygusal bir deneyim alanıdır. Her emzirme, anne ile bebek arasında kurulan sessiz ama güçlü bir iletişimdir. Edebiyatın ve sembolizmin gücüyle, bu basit ama derin ritüel, daha geniş anlam katmanlarıyla şekillenir. Her anın içinde, tıpkı bir romanın bir parçası gibi, evrensel bir deneyimi keşfetmek mümkündür. Edebiyatın Dönüştürücü Gücü: Bir Metin Olarak Emzirme Emzirme, kelimelerle kurulan bir ilişkiyi anımsatır. Anlatıcı,…